- sara.next
- Rozwiązania
- Administracja publiczna: wspólne reguły, rozproszone jednostki
Rozwiązania · Według branży
Administracja publiczna: wspólne reguły, rozproszone jednostki
Zarządzanie dostępami w urzędach, jednostkach organizacyjnych i spółkach komunalnych.
- urzędy i samorządy
- jednostki podległe
- spółki komunalne
Kontekst
Wiele jednostek organizacyjnych, wiele systemów i różne odpowiedzialności
Urzędy, jednostki podległe i spółki komunalne często korzystają z odrębnych aplikacji i katalogów użytkowników. Ten sam pracownik może wykonywać obowiązki w kilku procesach, a zmiana jednostki organizacyjnej nie zawsze oznacza automatyczne odebranie starych uprawnień.
sara.next pozwala ujednolicić proces wnioskowania, zatwierdzania i rewizji dostępów przy zachowaniu różnic między aplikacjami. Słowniki organizacyjne, role i ich wymiary mogą odzwierciedlać wydziały, jednostki, lokalizacje i zakresy odpowiedzialności.
Zastosowania
Możliwe scenariusze
System dziedzinowy
Wniosek o dostęp do systemu dziedzinowego zatwierdzany przez właściwego przełożonego i właściciela aplikacji.
Reorganizacja
Rewizja uprawnień po reorganizacji wydziałów.
Pracownicy i współpracownicy
Uporządkowanie dostępów pracowników jednostek i współpracowników zewnętrznych.
Systemy bez API
Import uprawnień z systemów, które nie udostępniają API.
Kontrola wewnętrzna
Raportowanie decyzji i zmian dla kontroli wewnętrznej.
Scenariusz
Reorganizacja urzędu
Po połączeniu dwóch wydziałów część pracowników zmienia zakres obowiązków. Zamiast ręcznego przeglądu kont w każdej aplikacji organizacja inicjuje procesy modyfikacji i usuwania uprawnień. Właściciele systemów weryfikują, które role pozostają uzasadnione. Scentralizowana historia pozwala ocenić postęp zmian.
Opinia eksperta wdrożeniowego
Najpierw odpowiedzialność, potem system
W administracji publicznej krytyczna jest nie liczba kont, lecz poprawne odwzorowanie odpowiedzialności. Należy ustalić:
- kto jest właścicielem aplikacji,
- kto zatwierdza dostęp w jednostce,
- kto wykonuje zmianę,
- kto odpowiada za przegląd.
Bez tego centralny system stanie się kolejną skrzynką zgłoszeniową.
Regulacje i praktyka
Rozliczalność zamiast zaufania
Jednostki publiczne pracują w szczególnych warunkach. Systemów jest wiele i pochodzą od różnych dostawców: finansowo-księgowe, kadrowe, elektroniczne zarządzanie dokumentacją, systemy dziedzinowe, rejestry, zasoby chmurowe. Każdy ma własne konta i własny sposób nadawania uprawnień. Jednocześnie struktura jest sformalizowana — departamenty, wydziały, referaty — a odpowiedzialność za dane wynika z przepisów.
W praktyce dostępy często nadaje się na podstawie wniosku papierowego albo wiadomości e-mail, a ich ewidencja to arkusz prowadzony przez informatyka. Dopóki ta osoba pracuje i pamięta — system działa. Problem ujawnia się przy kontroli, przy incydencie albo gdy trzeba ustalić, jakie uprawnienia miał pracownik, który zmienił stanowisko dwa lata temu.
Czego oczekują regulacje
Wymagania wobec podmiotów publicznych — od Krajowych Ram Interoperacyjności, przez przepisy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa wdrażające NIS2, po RODO — łączy jedno: uprawnienia mają odpowiadać zadaniom, być niezwłocznie zmieniane, gdy zmieniają się zadania, a jednostka ma to umieć udokumentować. Żaden z tych przepisów nie wskazuje narzędzia. Wszystkie wymagają jednak procesu, który da się pokazać kontrolerowi.
Jak wygląda to w sara.next
Każde nadanie, zmiana i odebranie dostępu przechodzi przez wniosek zatwierdzany przez uprawnioną osobę — zgodnie ze strukturą jednostki. Reguły dostępu można oprzeć na departamencie, lokalizacji lub stanowisku. Okresowa rewizja, w której kierownicy potwierdzają uprawnienia podległych pracowników, tworzy dowód, że uprawnienia są weryfikowane, a nie tylko nadawane.
Istotna jest też kwestia infrastruktury. sara.next jest dostarczana jako kontener i może działać w serwerowni jednostki lub w chmurze, którą jednostka wskaże. Logowanie odbywa się kontem służbowym, przez dostawcę tożsamości organizacji.
Typowe sytuacje
Gdzie w urzędzie gubią się dostępy
| Sytuacja | Ryzyko | Odpowiedź w sara.next |
|---|---|---|
| Przeniesienie pracownika między wydziałami | Zostają uprawnienia do poprzednich systemów | Rewizja okresowa i informacja o zmianie danych użytkownika |
| Zastępstwo w czasie urlopu | Dostęp „pożyczony” i nigdy nieodebrany | Dostęp czasowy z datą wygaśnięcia |
| Stażyści, praktykanci, umowy czasowe | Konta aktywne po zakończeniu współpracy | Termin dostępu we wniosku, automatyczny wniosek o usunięcie |
| Dostęp firmy zewnętrznej do systemu | Brak osoby odpowiedzialnej po stronie urzędu | Wniosek z zatwierdzającym i okresową rewizją |
| Kontrola lub audyt | Ręczne odtwarzanie historii z poczty | Raporty i historia zgłoszeń |
| Odejście administratora | Wiedza o uprawnieniach znika razem z nim | Ewidencja niezależna od jednej osoby |
Dla kogo w sektorze publicznym
Różne jednostki, ten sam obowiązek
Urzędy i ministerstwa
Rozbudowana struktura, systemy dziedzinowe, rejestry.
Miasta, powiaty, gminy
Urząd i jednostki organizacyjne z własnymi systemami.
Spółki komunalne
Wodociągi, ciepło, transport — także jako podmioty objęte NIS2.
Uczelnie, szpitale, agencje
Duża rotacja użytkowników i dane szczególnie chronione.
Jak zacząć
Ścieżka dla jednostki publicznej
Kolejność dobrana tak, by pierwszy efekt — ewidencja i rewizja — pojawił się bez integracji z systemami dziedzinowymi.
Inwentaryzacja systemów
Które systemy przetwarzają dane obywateli, finansowe i kadrowe.
Osoby odpowiedzialne
Dla każdego systemu: kto decyduje o dostępie zgodnie ze strukturą.
Import uprawnień
Aktualny stan z plików dostarczonych przez administratorów.
Wniosek elektroniczny
W miejsce wniosku papierowego i e-maila.
Rewizja
Kierownicy potwierdzają uprawnienia podległych pracowników.
Raporty
Wykaz uprawnień i historia decyzji na potrzeby kontroli.
Najczęstsze pytania
- Czy system może działać w naszej infrastrukturze? — Tak, jest dostarczany jako kontener.
- Czy pracownicy potrzebują osobnych haseł? — Nie, logowanie odbywa się kontem służbowym.
- Czy interfejs i dokumentacja są po polsku? — Tak.
- Czy da się zacząć bez integracji z systemami dziedzinowymi? — Tak, od importu i modelu ręcznego.
- Kto wdraża? — braf.tech lub jeden z partnerów-integratorów.
Zakres
Uwarunkowania wdrożenia
Wymagania dotyczące hostingu, ochrony danych, integracji z systemami dziedzinowymi, dostępności cyfrowej i rozdziału odpowiedzialności należy ocenić indywidualnie.
UwagaNie należy zakładać automatycznej integracji z każdym systemem używanym przez jednostki publiczne.
Przeanalizuj wspólny proces uprawnień dla urzędu i jednostek organizacyjnych
Podczas konsultacji technicznej przejdziemy przez Twoje aplikacje, role i zakres pierwszego etapu wdrożenia.